Huwelijk 

Huwelijk algemeen

Toestemming van de echtgenoten

Huwelijksbeletselen

Huwelijksvermogenstelsel

Aanvraag huwelijksakte

Aangifte huwelijk

Vereiste documenten

Legalisatie

Huwelijk in Heers

Huwelijk in het buitenland


Algemeen

Het burgerlijk huwelijk gaat het kerkelijk huwelijk vooraf.

Geslacht

Een huwelijk kan worden aangegaan door twee personen van verschillend of hetzelfde geslacht.

Vereiste leeftijd

Niemand mag een huwelijk aangaan voor hij/zij de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt.

Ontheffing van leeftijdsvereiste

De jeugdrechtbank kan, om gewichtige redenen, ontheffing van de leeftijdsvereiste verlenen. De vordering wordt bij verzoekschrift ingediend ofwel door beide ouders, ofwel door één van hen, ofwel door de minderjarige indien de ouders niet in het huwelijk toestemmen.

Monogamie

Men mag geen tweede huwelijk aangaan voor de ontbinding van het eerste. Het huwelijk wordt ontbonden door:

  • de dood van één der echtgenoten
  • echtscheiding
  • nietigverklaring van het eerste huwelijk

Toestemming van de echtgenoten

De toestemming van de echtgenoten is een essentiële voorwaarde bij het tot stand komen van een huwelijk. De toestemming tot het huwelijk is aan strenge vormvoorschriften onderworpen: persoonlijke vertegenwoordiging van de partijen, de verklaring van elke partij, de ene na de andere, dat zij elkaar willen aannemen tot echtgenoten, in aanwezigheid van eventuele getuigen. Daarenboven moeten de partijen die een huwelijk willen aangaan bekwaam zijn om toe te stemmen. De toestemming kan mondeling, schriftelijk of door het geven van een teken worden uitgedrukt. Van toestemming kan geen sprake zijn als de toekomstige echtgeno(o)t(e) :

  • gedwongen wordt
  • zich in aanhoudende staat van krankzinnigheid bevindt
  • onder de invloed van een verdovingsmiddel verkeert
  • dronken is
  • zich in staat van hypnose bevindt

Elke persoon die zich in een dergelijke toestand bevindt, kent de draagwijdte niet van de toestemming die hij/zij geeft. Het huwelijk dat onder deze voorwaarden wordt voltrokken, zou dus nietig en onbestaande zijn gezien er geen huwelijk is wanneer er geen toestemming is.
Er is ook geen huwelijk wanneer, ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het huwelijk, uit een geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens van een van de echtgenoten kennelijk niet gericht is op het tot stand brengen van een duurzame levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk voordeel dat verbonden is aan de staat van gehuwde.


Huwelijksbeletselen

Het huwelijk is verboden:

  • tussen alle bloedverwanten in de rechte opgaande en neerdalende lijn: nl. tussen ouders en kinderen, grootouders en kleinkinderen
  • in de zijlijn tussen broers of halfbroers, tussen zusters of halfzusters, tussen broer en zuster of halfbroer en halfzuster
  • tussen adoptant en de geadopteerde of zijn afstammelingen

Van deze verbodsbepalingen kan de Koning geen ontheffing verlenen.

In de volgende gevallen kan de Koning om gewichtige redenen ontheffing van de verbodsbepalingen verlenen:

  • tussen aanverwanten in de rechte opgaande en neerdalende lijn: nl. tussen ex-schoonouders en ex-schoonkinderen en tussen ex-stiefouders en ex-stiefkinderen
  • tussen oom en nicht, tante en neef, oom en neef, tante en nicht
  • tussen de geadopteerde en de vorige echtgenoot van de adoptant
  • tussen de adoptant en de vorige echtgenoot van de geadopteerde
  • tussen de adoptieve kinderen van een zelfde adoptant
  • tussen de geadopteerde en de kinderen van de adoptant

De vraag tot ontheffing wordt door de toekomstige echtgenoten gericht aan de Koning, via de minister van justitie. Een huwelijk dat in een van deze gevallen voltrokken wordt zonder koninklijke machtiging is ongeldig of kan ongeldig verklaard worden. Het is dus in je eigen belang het bestaan van bloed- of aanverwantschap te melden bij de aangifte van jouw huwelijk.

Wachttijd

Er is geen wachttijd voor het aangaan van een nieuw huwelijk.

Gevolgen voor de nationaliteit

Het huwelijk heeft van rechtswege geen enkel gevolg voor de nationaliteit.


Huwelijksvermogenstelsels

Het huwelijk heeft tot gevolg dat de echtgenoten zich verbinden tot samenwonen en tot bijdragen en uitgaven die met het gezinsleven gepaard gaan. Ook het statuut moet worden bepaald van ieders bezittingen en schulden, zowel van de voorhuwelijkse als van deze die aan de echtgenoten later zullen toekomen. Dit statuut zal de rechten en de plichten van beiden regelen ten opzichte van deze goederen en schulden, net als de aanspraken die derden (erfgenamen, schuldeisers) bij bepaalde gebeurtenissen tijdens het huwelijk kunnen laten gelden.

In beginsel komen de toekomstige echtgenoten volledig vrij overeen hoe zij dit alles wensen te regelen. Zij kunnen het huwelijksstelsel kiezen dat de wetgever heeft uitgeschreven in het Burgerlijk Wetboek (wettelijk stelsel zonder eigen huwelijkscontract) ofwel kunnen zij van dit wettelijk stelsel in meerdere of mindere mate afwijken. Dat kan door een eigen regeling uit te schrijven in een (plechtig) contract dat vóór het huwelijk door een notaris wordt opgemaakt en in het bijzijn van twee getuigen wordt ondertekend.

Wettelijk stelsel

In het 'wettelijk stelsel' blijven de voorhuwelijkse goederen en deze die tijdens het huwelijk verkregen worden door schenking, erfenis of testament, de persoonlijke eigendom van elke echtgenoot. Alle andere verwervingen tijdens het huwelijk (het overschot op de beroepsinkomsten, de spaargelden, de aankopen, de beleggingen) vormen de aanwinsten, die in gemeenschap aan beiden toebehoren. Deze aanwinsten omvatten alle opbrengsten die de voormelde eigen goederen opleveren (huur, pacht, intrest), ongeacht de naam, de wijze en het tijdstip waarop deze inkomsten bekomen en belegd worden.

Notarieel huwelijkscontract

Een notarieel huwelijkscontract biedt een waaier van mogelijkheden. Het gaat van een 'volledige scheiding van goederen en schulden' (zonder gemeenschappelijk bezit, tenzij de zaken die beide echtgenoten in onverdeeldheid verwerven of verschuldigd zijn) tot een 'algehele gemeenschap van goederen', die in beginsel alle goederen (behoudens deze met een strikt persoonlijk karakter) opvat.

Bovendien kunnen in een huwelijkscontract zeer belangrijke en verregaande beschikkingen opgenomen worden in het voordeel en ter bescherming van de langstlevende echtgenoot, zowel over de gemeenschappelijke als over de eigen goederen. Het wettelijk stelsel daarentegen voorziet voor de weduwe of de weduwnaar als er afstammelingen zijn, enkel een recht vruchtgebruik op de nagelaten bezittingen.

Tijdens het huwelijk kan het wettelijk of het gekozen huwelijksstelsel altijd gewijzigd of aangepast worden met het akkoord van de beide echtgenoten. Hiervoor is steeds de ondertekening van een notariële akte in het bijzijn van twee getuigen vereist. Dit contract heeft slechts uitwerking na de bekrachtiging door de rechtbank van eerste aanleg van de echtelijke verblijfplaats.

Wegens het uitermate belangrijk karakter van het huwelijksstelsel en al zijn gevolgen, is het aanbevolen tijdig een notaris te raadplegen.

Wijziging huwelijksvermogenstelsel

Echtgenoten kunnen tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogenstelsel wijzigen naar goeddunken en zelfs een ander stelsel aannemen. Hiervoor moeten zij zich wenden tot een notaris naar keuze, die de akte houdende wijziging van huwelijksvermogenstelsel opmaakt.

Weigering huwelijk

De ambtenaar van de burgerlijke stand weigert het huwelijk te voltrekken wanneer blijkt dat niet is voldaan aan de hoedanigheden en voorwaarden vereist om een huwelijk te mogen aangaan, of indien hij van oordeel is dat de voltrekking in strijd is met de beginselen van de openbare orde.

Weigert de ambtenaar van de burgerlijke stand de voltrekking van het huwelijk, dan brengt hij onmiddellijk de betrokkenen van zijn gemotiveerde beslissing op de hoogte en deelt hij de beroepsmogelijkheden mee die door de betrokken kunnen aangewend worden.

Extra info

  • Aanvraag huwelijksakte

Aangifte huwelijk

Waar moet de aangifte gebeuren?

De aangifte van het huwelijk moet gebeuren:

  • in de gemeente waar een van de toekomstige echtgenoten zijn inschrijving heeft in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister.
  • als geen van beiden een inschrijving in een van deze registers heeft, of als een van beiden of beiden actueel om gegronde reden verblijven in een andere gemeente, kan de aangifte gebeuren in de actuele verblijfplaats van een van hen. Deze verblijfplaats moet wel bewezen worden - bij voorkeur met een politieverslag.

Belgen in het buitenland

Belgen die in het buitenland verblijven en die niet ingeschreven zijn in een Belgische gemeente kunnen in België huwen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar een van de aanstaande echtgenoten, ofwel:

  • laatst ingeschreven was
  • geboren is
  • een bloedverwant tot en met de tweede graad zijn inschrijving heeft op datum van opmaak van de akte.

Wie moet aangifte doen?

De aangifte moet gebeuren door beiden of door een van de aanstaande echtgenoten.

Als de aangifte gebeurt door een van de aanstaande echtgenoten, dan moet de aangever een gelegaliseerd schriftelijk bewijs voorleggen, waaruit het akkoord met de aangifte blijkt van de afwezige aanstaande echtgenoot.


Vereiste documenten

Vereiste documenten voor beide aanstaande echtgenoten:

  • een eensluidend verklaard afschrift van de geboorteakte (max. 6 maanden oud op dag van aangifte). De echtgeno(o)t(e) die in de onmogelijkheid verkeert zich de akte van geboorte te verschaffen, kan deze vervangen door een akte van bekendheid, afgegeven door de vrederechter van zijn geboorteplaats of door die van zijn woonplaats, gehomologeerd door de rechtbank van eerste aanleg of door een beëdigde verklaring via vonnis van de rechtbank van eerste aanleg. In geval van geboorte in het buitenland evenwel, dient de echtgenoot die in de onmogelijkheid verkeert zich de akte van geboorte te verschaffen een gelijkwaardig document over te leggen, afgegeven door de diplomatieke of consulaire overheden van het land van geboorte. In geval van onmogelijkheid of zware moeilijkheden om zich voornoemd document te verschaffen, kan hij de akte van geboorte vervangen door een akte van bekendheid afgegeven door de vrederechter van zijn woonplaats, gehomologeerd door de rechtbank van eerste aanleg of door een beëdigde verklaring via vonnis van de rechtbank van eerste aanleg.
  • een bewijs van identiteit (kopie paspoort, identiteitskaart …)
  • bewijs van ongehuwde staat, indien reeds voordien gehuwd geweest
    • echtgescheiden: een voor eensluidend verklaard afschrift van de overschrijving van het echtscheidingsvonnis
    • weduwe of weduwnaar: een vooreensluidend afschrift van de overlijdensakte
    • indien nietigverklaring vorig huwelijk : een eensluidend afschrift van de overschrijving van het vonnis tot nietigverklaring

Alle documenten mogen max. 6 maanden oud zijn op datum van aangifte.

  • bewijs van inschrijving in bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister en/of bewijs van actuele verblijfplaats (politieverslag)
  • ieder ander authentiek stuk waaruit blijkt dat er door de betrokkene voldaan is aan de door de wet gestelde voorwaarden om een huwelijk te mogen aangaan.
  • indien van toepassing een gelegaliseerd schriftelijk bewijs van de bij de aangifte afwezige partner waaruit diens toestemming met de aangifte blijkt.

 

Voor buitenlanders zijn er andere voorschriften.

Indien je in België geboren bent, je ingeschreven bent in het bevolkings- of vreemdelingenregister van een Belgische stad of gemeente, je reeds voordien gehuwd geweest bent en hetzij desgevallend de echtscheidingsakte, overlijdensakte of akte van nietigverklaring van het huwelijk in een Belgische stad of gemeente is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand, kan op jouw verzoek de stad of gemeente waar het huwelijk zal voltrokken worden de nodige documenten in jouw plaats opvragen.

De aangifte van het huwelijk kan pas gebeuren nadat de burgerlijke stand alle gevraagde documenten van de andere steden of gemeenten ontvangen heeft - pas op het ogenblik van de aangifte kan je jouw huwelijksdatum vastleggen.

Indien je zelf voor de nodige documenten zorgt, kan je, zodra alle vereiste documenten in jouw bezit zijn, hetzij samen, hetzij één van beiden met een gelegaliseerde volmacht van de bij de aangifte afwezige partner, aangifte doen en de huwelijksdatum vastleggen.

De vereiste documenten die deel uitmaken van het dossier voor de opmaak van een huwelijksaangifte zijn vrijgesteld van zegelrecht.


Legalisatie

Documenten die in een ander land zijn uitgereikt of via het consulaat van een ander land zijn onderworpen aan de voorschriften van de legalisatie. Voor sommige landen is een legalisatie vereist op de ambassade of het consulaat van België in het land van herkomst, voor andere landen een apostille. Bepaalde landen zijn vrijgesteld van legalisatie.

Apostille(Conventie van Den Haag van 05-10-1961)

  • Rechthoekige stempel afgeleverd in het land van herkomst van het document.

Documenten afgeleverd door buitenlandse ambassades in België moeten enkel gelegaliseerd worden op het ministerie van Buitenlandse Zaken (tenzij vrijstelling).

Vertaling

Documenten opgesteld in een vreemde taal moeten vertaald worden in het Nederlands (Heers behoort bij het Nederlands taalgebied) door een beëdigd vertaler. De handtekening van de vertaler moet gelegaliseerd worden bij de rechtbank van zijn woonplaats.

Vrijstelling aangifte

De procureur des konings bij de rechtbank van eerste aanleg van het gerechtelijk arrondissement waarin de verzoekers voornemens zijn te huwen, kan, om gewichtige redenen, vrijstelling verlenen van de aangifte en van elke wachttijd en van een verlenging van de termijn van 6 maanden.

Akte van aangifte

De akte van aangifte wordt pas opgemaakt als alle documenten voorgelegd zijn en aan alle vereisten is voldaan.

Wanneer kan je ten vroegste/moet je ten laatste huwen?

Het huwelijk kan ten vroegste worden voltrokken vanaf de 14de dag na de datum van opmaak van de akte van aangifte en moet voltrokken worden binnen de 6 maanden vanaf het verstrijken van 14de dag. Indien het huwelijk niet voltrokken is binnen deze termijn, mag het pas worden voltrokken nadat een nieuwe aangifte van het huwelijk werd gedaan.


Huwelijk in Heers

De datum bepaal je zelf, maar het uur legt de ambtenaar van de burgerlijke stand vast.

De ambtenaar van de burgerlijke stand mag alleen huwelijken voltrekken in de Nederlandse taal, aangezien Heers volgens de taalwet tot het Nederlandse taalgebied behoort. Als een van beide trouwlustigen deze taal niet spreekt, ben je wettelijk verplicht op eigen kosten een beëdigde tolk mee te brengen.

De ondertrouw

De aangifte bestaat uit het voorleggen van de vereiste documenten en het beantwoorden van een aantal vragen:

  • wanneer wens je te trouwen?
  • wanneer heeft het kerkelijk huwelijk plaats? Als er geen kerkelijk huwelijk is, wens je dan trouwringen aan mekaar te overhandigen op het stadhuis?
  • ben je van plan een huwelijkscontract te sluiten? Als je een huwelijkscontract laat opstellen door een notaris, moet je het attest uiterlijk één week voor het huwelijk binnen brengen.
  • wie zijn de getuigen? Getuigen moeten minsten 18 jaar oud zijn. Bij de ondertrouw krijgt het toekomstig paar een briefje mee, waarop naam, voornaam, geboortedatum, adres en verwantschap moet worden ingevuld. Het moet uiterlijk één week voor de huwelijksdatum afgegeven worden op de dienst huwelijken. Zij moeten beiden de Nederlandse taal verstaan.
    Je kan vrij kiezen voor geen, één, twee, drie of vier getuigen.
  • waar wonen je ouders?
  • welk beroep oefen je uit?
  • heb je kinderen waarvan de afstamming ten opzichte van jullie beiden vaststaat? Wat is hun naam, voornaam, geboorteplaats en -datum?

In bepaalde gevallen kan de vermelding van de afstamming in het trouwboekje hinderlijk zijn. Op verzoek kan dit worden weggelaten.

De kosten te betalen bij ondertrouw bedragen € 20,50.

Voltrekking huwelijk

Het huwelijk moet voltrokken worden voor de ambtenaar van de burgerlijke stand die de aangifte heeft opgemaakt.


Huwelijk in het buitenland

Wanneer is een buitenlands huwelijk in België geldig?

Een akte van de burgerlijke stand van Belgen (en van vreemdelingen) in een vreemd land opgemaakt, heeft bewijskracht, indien zij is opgesteld in de vorm die in dat land gebruikelijk is.

Indien de contracterende partijen hebben voldaan aan de vereisten die door hun personeelstatuut op straffe van nietigheid zijn voorgeschreven om een huwelijk te mogen aangaan, wordt het huwelijk in België als geldig beschouwd.

Overschrijving van de huwelijksakte opgemaakt door plaatselijke overheden in het buitenland

Personen van Belgische nationaliteit die voor een plaatselijke overheid in het buitenland gehuwd zijn, kunnen bij terugkeer in België vragen om de huwelijksakte over te schrijven in de registers van de burgerlijke stand van hun eerste woonplaats in België.

Op voorlegging van:

  • een voor eensluidend verklaard afschrift van de huwelijksakte met eventuele legalisatie
  • beëdigde vertaling naar het Nederlands

Deze overschrijving in de registers van de burgerlijke stand is niet verplichtend, doch biedt volgende voordelen:

  • indien je een uittreksel uit de huwelijksakte nodig hebt, kan je je wenden tot de gemeente die de overschrijving gedaan heeft en moet je het niet in het buitenland aanvragen;
  • indien je geen huwelijksboekje kreeg in de huwelijksplaats, kan dit gebeuren door de ambtenaar van de burgerlijke stand die de akte heeft overgeschreven.